“Aşk” kelimesi günlük dilde çoğu zaman daraltılmış, fani duygularla sınırlı bir hâle gelmiştir. Oysa hakikatte aşk; Allah’ın kuluna lütfettiği en büyük bağdır, insan ruhunu yücelten ilahî bir yakınlıktır. Aşk; kalbin Allah’a yönelişi, O’nun rızası için yapılan işlerin lezzetidir.
Bugün bu konuyu işlememizin sebebi şudur: Dünyada sevgiler çoğaldı ama kalpler daraldı; bağlar arttı ama vefalar azaldı. Bazı insanlar sevgiyi tüketime dönüştürdü, bazıları sevgiyi günaha bulaştırdı. Hâlbuki aşk, kalbi arındırır; nefsi dizginler; ailede huzur, toplumda merhamet doğurur. Yanlış yöneldiğinde yakar; doğru yöneldiğinde kulunu cennete taşır.
Aşkın merkeze Allah’ın konmadığı yerde kalp yorulur. Çünkü mutlak sevgi, sadece mutlak varlığa yakışır. Bu vaazda, aşkın hakiki manasını; ayetler, hadisler ve sahabe örnekleriyle yeniden hatırlayacağız.
Aşkın Temeli: Allah’a Muhabbet
Cenâb-ı Hak, kullarının O’nu sevmesini ister. Bu sevgi imanın özüdür.
**
وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ
Allah’a iman edenlerin sevgisi (her şeyden) daha güçlüdür.
( Bakara, 165 )
**
Bu ayet bize açıkça gösterir: Mümin için sevginin zirvesi Allah’tır. Onun dışındaki her sevgi bu merkez etrafında anlam bulur.
Aşkın Yanlış Yönü: Kalbi Ziyana Götüren Sevgi
Bazı insanlar sevgiyi yanlış yere yöneltir. Nefis merkezli sevgilerin sonu çoğu zaman hüsrandır. Kur’an bu konuda uyarır:
**
قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ … أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ … فَتَرَبَّصُوا
(Ey Peygamber!) De ki: Eğer babalarınız, evlâtlarınız… Allah ve Resûlü’nden daha sevgili ise (başınıza gelecekleri) bekleyin.
( Tevbe, 24 )
**
Bu ayet sevginin yasaklanması değil; sevginin sıralamasının gösterilmesidir. Mümin sever; hem de çok sever. Ancak sevgisini yerli yerine koyar.
Allah’ın sevgisine giden yol, Resûlullah’ın sevgisinden geçer. O, bütün aşkların en temiz örneğidir.
**
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ
(Ey Peygamber!) De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin.
( Âl-i İmrân, 31 )
**
Hadis:
“Sizden biri beni, babasından, çocuğundan ve tüm insanlardan daha çok sevmedikçe iman etmiş olmaz.”
Bu sevgi kuru bir söz değil; hayatı O’nun ahlakıyla güzelleştirmektir.
“Allah’ın sevdiği kullar, O’nun için sevmeyi ve O’nun için nefret etmeyi bilen kullardır.”
“Bir kimse Allah için sevip Allah için nefret etmezse imanın tadını bulamaz.”
Demek ki imanın tadı = sevginin doğruluğudur.
Hz. Bilâl’in (r.a.) Aşkı
Efendimiz’in vefatından sonra Medine’ye her gelişinde ezan okuyamadı. “Neden?” dediklerinde şu söz kalpleri titretti:
“Onun kokusunu duymadıkça dayanacak hâlim yok.”
Bu söz bir kişinin gücüne değil, Resûlullah sevgisine dayanır. İşte aşk budur: Aşk insanı vefaya dönüştürür.
Hz. Ebû Bekir’in (r.a.) Aşkı
Sevr mağarasında Resûlullah’a bir zarar gelmesin diye ayağını yılan deliğine koyup sabaha kadar beklemesi… Bu, aşktır; yani fedakârlığın ete kemiğe bürünmüş hâlidir.
Hz. Hâlid b. Velid (r.a.)
Ömrünün sonunda bir harp meydanında değil, yatağında ölürken gözyaşlarıyla şöyle dedi:
“Allah yolundan uzak kaldığım için üzülüyorum.”
Bu söz, aşkın bir başka tanımıdır: Allah yoluna doyamamak.
Aşk bir duygu olduğu için helal–haram yönü duyguda değil, duygunun ifade ve davranışa dönüşme biçimindedir.
- Allah’a, Resûlü’ne ve hayra sevgi farzdır.
- Anne–baba sevgisi farza yakın derecede vaciptir.
- Eşler arası sevgi nikâhın bereketidir, meşrudur; ibadete dönüşür.
- Günaha teşvik eden, zinaya kapı açan, harama götüren sevgi ise haramdır.
- Kişiyi ibadetten alıkoyan aşırılık mekruhtur.
Aşkın helal olmasının ölçüsü; huzur vermesi, iffeti koruması ve kişiyi Allah’a yaklaştırmasıdır.
Hikmet: Aşkın Ruh Terbiyesi
Hakiki aşk:
- Kalbi temizler,
- Nefsi dizginler,
- İnsanı merhametli yapar,
- İnfak ve iyiliğe yönlendirir,
- Kardeşlik bağlarını güçlendirir.
Şeyh Sâdî şöyle der:
“Güzel gönülde ateş de olsa gül kokar.”
Yani kalbi aşk ile dolu olan, zorlukta bile güzeli görür.
Bireysel Aşk Eğitimi
- Günde birkaç dakika dua ile kalbi Allah’a çevirmek:
“Yâ Rabbi! Kalbimi Sen’in sevginle doldur.” - Günde en az 1 sayfa Kur’an okumak, anlamıyla birlikte
- Salavatı artırmak: Resûlullah sevgisini canlı tutar.
- Teheccüde imkân oldukça kalkmak: Aşkın en güçlü göstergesidir.
- Günaha götüren sevgilerden uzaklaşmak: Sosyal medya ve nefsî bağları ayıklamak.
2) Ailede Aşkı İnşa
- Eşlerin birbirine güzel söz söylemesi sünnettir.
- Küçük tebessümler ailede merhamet oluşturur.
- Çocuklara sık sık “Seni Allah için seviyorum” demek, sevgiyi doğru yere bağlar.
- Aile içi dua halkası kurmak: Haftada bir 5 dakikalık dua bile aileyi dönüştürür.
3) Cemaatte ve Mahallede Aşk
- Selâmı yaymak: Selâm, sevginin ilk adımıdır.
- Küslerle barışmak: Aşkın düşmanı küstür.
- Gizli sadaka vermek: Allah için yapılan her iyilik aşkı artırır.
- Yaşlı–hasta ziyaretleri: Merhametin pratiğidir.
Allah için sevmek; sadece söz değil, davranışla ortaya çıkmalıdır.