Kurban ibadeti, yalnızca bir hayvanın kesilmesinden ibaret olmayıp; teslimiyet, paylaşma ve kardeşlik ruhunu canlı tutan önemli bir ibadettir. Kurban etinin nasıl değerlendirileceği konusu da İslâm âlimleri tarafından üzerinde durulan meselelerden biri olmuştur. Bu hususta temel ölçü, hem ihtiyaç sahiplerini gözetmek hem de aile içinde bayram sevincini yaşamaktır.
İslâm âlimleri, kurban etinin üçe taksim edilmesini güzel ve uygun görmüşlerdir. Buna göre etin bir kısmı kurban kesemeyen fakirlere dağıtılır, bir kısmı akraba, komşu ve dostlarla paylaşılır, kalan kısmı ise ev halkı için ayrılır. Böylece kurban ibadeti yalnızca ferdî bir ibadet olmaktan çıkar; toplumda yardımlaşma, muhabbet ve dayanışmaya vesile olur. Özellikle ihtiyaç sahiplerinin gözetilmesi, kurbanın hikmetlerinden biri olarak görülmüştür.
Hanefî mezhebine göre ise kurban etinin tamamının evde bırakılması da câiz kabul edilmiştir. Çünkü kurban ibadetindeki asıl maksat, Allah rızâsı için kurbanın kesilmiş olmasıdır. Bununla birlikte fakirlerin gözetilmesi ve etin paylaşılması daha faziletli görülmüştür. Şâfiî mezhebinde ise kurban etinden az da olsa fakirlere verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu yaklaşım, kurban ibadetinin sosyal yönünü daha belirgin şekilde ortaya koymaktadır.
Kurban Bayramı, müminlerin birbirine yakınlaştığı, sofraların bereketlendiği ve gönüllerin birleştiği müstesna günlerdir. Kurban etinin paylaşılması; cimriliği kıran, kardeşliği güçlendiren ve toplumda merhamet duygularını artıran güzel bir davranıştır. Özellikle günümüzde birçok insanın temel ihtiyaçlara ulaşmakta zorlandığı düşünüldüğünde, kurban etinin ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması büyük bir iyilik ve kulluk bilinci taşımaktadır.
Sonuç olarak kurban eti, yalnızca tüketilecek bir nimet değil; paylaşmanın, infakın ve ümmet bilincinin bir göstergesidir. Müslüman, kurban ibadetini yerine getirirken hem kendi ailesini hem de çevresindeki muhtaçları gözetmeli; bayram sevincini mümkün olduğunca geniş kitlelerle paylaşmalıdır.
Kaynaklar:
Bedâʾiʿu’s-sanâʾiʿ, V, 80-81.
El-Mecmûʿ, VIII, 413.