Bismillah, Elhamdulillah, es-Salâtu ve’s-Selâmu ale Rasulillah…
Teravih namazı, Ramazan ayına mahsus bir ibadet olup müminler için büyük bir fazilet vesilesidir. “Teravih” kelimesi sözlükte dinlenmek ve rahatlamak anlamına gelir. Fıkıh ıstılahında ise, Ramazan ayında yatsı namazından sonra kılınan nafile namazı ifade eder. Ramazan gecelerini ihya etmeye vesile olan bu namaz, erkek ve kadın her mümin için sünnet-i müekkededir.
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), teravih namazını bizzat kılmış ve ümmetini de buna teşvik etmiştir. Nitekim bir hadis-i şerifte, “Kim inanarak ve sevabını Allah’tan umarak teravih namazını kılarsa, geçmiş günahları bağışlanır.” (Buhârî, “Teravih”, 1) buyurulmuştur. Bu müjde, teravih namazının Ramazan gecelerinde ne denli büyük bir rahmet kapısı olduğunu göstermektedir.
Hz. Âişe (radıyallahu anhâ) validemizin nakline göre, Peygamber Efendimiz bir gece mescitte teravih namazı kılmış, sahâbe de ona uyarak cemaatle namaz eda etmiştir. Bu hâl birkaç gece devam etmiş, cemaat gittikçe artmıştır. Ancak bir gece mescit dolup taşmasına rağmen Efendimiz teravihe çıkmamış, sabah namazından sonra bunun sebebini açıklayarak; teravih namazının farz kılınmasından ve ümmetin buna güç yetirememesinden endişe ettiği için cemaatle kıldırmaya devam etmediğini beyan etmiştir.
Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) vefatından sonra vahiy kesilmiş ve farz kılınma ihtimali ortadan kalkmıştır. Bu sebeple Hz. Ömer (radıyallahu anh) halifeliği döneminde, mescitte dağınık şekilde kılınan teravih namazının cemaatle eda edilmesini uygun görmüş ve Übey b. Ka’b’ı (radıyallahu anh) imam tayin etmiştir. Müslümanların onun arkasında düzenli bir şekilde namaz kıldığını görünce, “Ne güzel bir uygulama oldu.” buyurarak bu tatbiki takdir etmiştir. Bu uygulama sahâbenin icmâı ile kabul görmüş ve ümmet arasında yerleşmiştir.
Cumhurun ittifakıyla teravih namazı yirmi rekattır. Sahâbe uygulaması ve ümmetin icmâı bu sayı üzerinde gerçekleşmiştir. Dört mezhepte de esas alınan görüş budur.
Hanefî mezhebine göre ikişer rekât olarak kılınması sünnettir. Dörder rekâtta bir selam verilerek kılınması mekruh olmakla beraber sahihtir. Ancak ikişer rekât halinde kılınması daha faziletlidir. Dört rekâtta bir selam vermek üzere kılınırsa bütün rekatlarda zammı sure okunur.
Şâfiî mezhebine göre ise teravih namazı sadece ikişer rekâtta bir selam vererek kılınabilir. Dört rekâtta bir selam vererek kılınması sahih değildir. Teravih namazının cemaatle kılınması şart değildir; kişi dilerse tek başına da kılabilir. Ancak cemaatle kılınması daha faziletlidir. Camide eda edilmesi ise sünnet-i müekkede olarak kabul edilmiştir.
Kaynak:
Ramazan ve Güncel Meseleler, sayfa 61-99.